Blog Image

Praktische Pedagogische Tips

Slim sturen van gedrag

Uncategorised Posted on Sat, February 22, 2020 22:07:10

Een tso medewerkster heeft een terugkerend probleem met twee kinderen. Het gaat om gedrag dat haar stoort. De twee maken de rest van de groep onrustig.  Ze heeft dan meer moeite om orde te houden. Het ene kind staat steeds op tijdens het eten terwijl de afspraak is dat je blijft zitten. Het andere kind roept vaak iets naar een klasgenoot aan de andere kant van het lokaal. Andere kinderen gaan er dan op reageren. Ze waarschuwt deze kinderen vaak. Soms  stuurt ze één van hen naar de gang of naar de coördinator. Toch verandert er niets aan het gedrag.

Als iets niet werkt, stop

Als iets niet werkt raad ik je aan er mee te stoppen. Het kan in dit soort situaties slim zijn om nog voordat het gedrag start het kind op rustige toon aan te spreken. Je gaat dan slim sturen. Je betrekt het kind bij ‘het probleem.’

Slim sturen in zes stappen:

  1. Neem het kind even apart voor je de groep in gaat.
  2. Zeg op vriendelijke toon bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat je tijdens het eten steeds opstaat. Ik vind dat lastig omdat het dan onrustig wordt in de groep. Ik waarschuw je nu vaak. Eigenlijk vind ik dat niet fijn.’
  3. Houd nu even je mond. (MOEILIJK!) Als jij je mond houdt heb je grote kans dat het kind uit zichzelf iets gaat vertellen dat waardevolle informatie geeft over de situatie.
  4. Zo nee, zeg dan nog steeds op vriendelijke toon:  ‘Wat helpt jou om 10 minuten te blijven zitten?’
  5. De meeste kinderen hebben nu een idee. Voer als het maar enigszins mogelijk is het idee uit. Moedig het kind (onopvallend voor de rest van de groep) aan als je merkt dat het goed gaat.
  6. Bespreek aan het eind van de tso hoe jullie vonden dat het ging.

Werkte het? Wat wel en wat kan nog beter?

Werkte het niet? Vraag dan: ’Misschien heb je nog een ander idee voor morgen?’

Geen tijd

Denk niet te snel dat je hier geen tijd voor hebt. Deze gesprekjes duren meestal korter dan je denkt.

Realiseer je ook dat je iets zult moeten investeren als je een situatie wilt veranderen.

Als je kinderen op deze manier aanspreekt voelen zij zich serieus genomen. Ook heb jij nu de kans om rustig te vertellen waarom je het graag anders zou zien. Je verbetert op zo’n moment de relatie.

Je bent veel krachtiger in je communicatie als je nog niet geïrriteerd of boos bent.

Laat je het mij weten als het is gelukt? Ik hoor het ook graag als het nog niet is gelukt. Dan denk ik graag met je mee.

Veel succes in de TSO!



‘Je spreekt geeneens goed Nederlands’

Uncategorised Posted on Wed, November 13, 2019 18:07:01

In de TSO zijn steeds meer mensen werkzaam waarbij Nederlands niet de moedertaal is. Als kinderen worden aangesproken op gedrag vinden ze dit over het algemeen niet leuk. Sommigen reageren direct met een opmerking. Dit varieert van ‘je bent mijn moeder niet’ tot ‘jij spreekt geeneens goed Nederlands!’ Het is afreageerruimte die kinderen op die manier pakken. De een ervaart dit soort opmerkingen als heel brutaal, de ander vindt het wel meevallen. Hoe is dat voor jou? Hoe zou jij reageren?

Een tso medewerker die onlangs ook zo’n opmerking kreeg over haar Nederlands reageerde als volgt:

‘Dat klopt. Jij bent hier op school. Ik ga ook naar een school. Ik leer daar Nederlands praten en schrijven. Het is een moeilijke taal voor mij. Voor jou niet he? Weet je dat mijn taal heel andere letters heeft? Ze pakt pen en papier en begint de naam van de jongen in het Arabisch te schrijven. Verbaasd kijkt hij hoe ze van rechts naar links schrijft en welke tekens er op het papier verschijnen. ‘Wouw, is dat mijn naam?’, vraagt hij. Ze knikt. Hij vindt het prachtig en roept zijn vrienden er bij.

Die jongens willen ook graag weten hoe hun naam er in het Arabisch uitziet. Haar rustige reactie op de opmerking van de jongen zorgt ervoor dat er een verbinding ontstaat tussen haar wereld en zijn wereld. Ze is vanwege het oorlogsgeweld gevlucht uit Syrië en blij tijdens de overblijftijd op de school aan het werk te zijn. Ze leert de kinderen inmiddels ook het alfabet en de uitspraak van de letters.

Het gezag van deze tso medewerker en ook het ontzag voor haar heeft een positieve verandering doorgemaakt. Dit is wat er kan gebeuren als je niet gelijk boos reageert, snapt dat het om afreageren gaat en… ook snapt dat het een constatering van een feit is.



Risicovol spelen, mag dat bij jullie?

Uncategorised Posted on Wed, November 13, 2019 18:02:47

Na de lunch spelen de kinderen buiten op het schoolplein. De zon schijnt. Het is een heerlijke warme dag. De jas hoeft vandaag niet aan.

Er staat deze pauze een platte lage bank op het plein. Die staat er normaalgesproken niet. Vier jongens spelen er in de buurt. Plotseling roept een van hen dat ze van die bank een glijbaan kunnen maken. De anderen reageren zeer enthousiast. Met elkaar sjouwen ze de bank naar een laag muurtje. Dat valt nog niet mee want de bank blijkt zwaarder dan gedacht. Ook de lengte is een uitdaging. Opgewonden stemmen klinken. De TSO medewerkster kijkt en luistert van een afstandje.

De bank moet aan een uiteinde omhoog worden getild. De jongen die dacht dat hij dat alleen wel kon, vraagt toch maar om hulp. ‘Het is lastig’, roept hij. Als ze tevreden zijn over de stand van de bank klimmen ze op het muurtje, laten zich op de bank zakken en glijden naar beneden. Het blijkt niet zo snel te gaan als gehoopt. ‘We moeten onze schoenen en sokken uitdoen dan gaat het beter’, zegt een van hen. Er wordt schuin naar de TSO medewerker gekeken. Zou ze gaan zeggen dat het niet mag? Ze reageert niet dus gaan ze door.

De TSO medewerker twijfelt

Op die blote voeten blijkt het nog steeds niet snel genoeg te gaan. Een nieuw idee ontstaat. Ze gaan hun sokken aandoen omdat het dan vast lekker glad zal zijn. De TSO medewerkster twijfelt of dit goed zal gaan. Is dit te gevaarlijk? Ze overlegt even met haar collega. Samen besluiten ze dat het risico laag is, dat dit leerzaam is en veel spelplezier geeft. Ze laten de kinderen hun gang gaan en een van hen blijft in de buurt. Het enthousiasme onder de jongens is groot. Het heeft een aanzuigende werking op meer kinderen. Er ontstaat een wachtrij.

Boze juf

Opeens zwaait er een deur open. Een juf van de peuterspeelzaal komt met stevige pas en een harde boze stem op de kinderen afgelopen. Ze moeten daar onmiddellijk mee ophouden. ‘Daar is de bank niet voor bedoeld!’ De schrik bij de jongens is groot. De bank moet van het muurtje worden gehaald. Ze blijft er, met de handen in de zij,  bij staan zodat ze zeker weet dat het gebeurt.

Als ze terug naar binnen loopt zie ik verbouwereerde kinderen en TSO medewerkers.

Hebben jullie afspraken over risicovol spel en het gebruik van materialen? Zijn er afspraken over met de verschillende collega’s in het gebouw?

Als het onderwerp jouw interesse heeft lees je op deze site  wat risicovol spelen is. Je vindt er ook tips en kunt er een testje doen.



Explosieve opruimingsdienst

Tips voor de TSO Posted on Mon, July 01, 2019 19:30:56

Tijdens het buitenspelen ontstaan ruzies. Je zal het ongetwijfeld herkennen. De ruzies gaan meestal over:

  • materiaal
  • iemands grens is overschreden
  • verveling
  • te weinig (speel)ruimte

Soms is er in de ochtendlessen of tijdens de korte buitenpauze iets gebeurd tussen twee of meer kinderen. Dat ‘iets’ is (nog) niet of niet goed opgelost. Het sluimert.
Het kan ook zijn dat het lesprogramma heel intensief is geweest en er weinig ruimte voor bewegen en ontspanning is geweest. Ook kan de leerkracht door zijn manier van communiceren de druk bij kinderen laten toenemen.

Tijdens de TSO escaleert het en kan je het gevoel krijgen de Explosieven Opruimingsdienst te zijn. Je doet misschien enorm je best om explosies te voorkomen of schade te beperken.

Er zijn scholen waar nog maar maximaal 20 tot 25 minuten wordt buiten gespeeld omdat er dan minder ruzies kunnen ontstaan. Ik vind dat we daar mee op moeten passen. Het lijkt de wereld op zijn kop. Buitenspelen en bewegen wordt niet voor niets gepromoot. Buitenspelen is een ‘vak’ wordt ook gezegd. Kinderen leren namelijk van ruzies meer dan je denkt. Wat dacht je van:

  • dat je van mening mag verschillen
  • voor zichzelf opkomen
  • grenzen aangeven
  • zich in te leven in de ander
  • onderhandelen

Nu de laatste week/weken voor de zomervakantie zijn aangebroken zijn de lontjes bij iedereen wat korter. Houd daar rekening mee. Probeer daar waar het kan een beetje mee te bewegen. Heb oog voor onderliggende vermoeidheid.

Wil je komend seizoen net als de explosieve opruimingsdienst (haha) zo veilig mogelijk te werk gaan bij ruzies tussen kinderen? Ik help je tijdens Expeditie Ruzie

  • met andere ogen naar ruzie te kijken
  • zo relaxt mogelijk en helpend op ruzie te reageren
  • kinderen te leren zelfstandig conflicten op te lossen
  • en meer…

Lijkt je dat wat? Er is nog ruimte om een training in te plannen op donderdag 10 en vrijdag 11 oktober 2019 of op de maandagen 4 of 11 november 2019.

Dank voor het lezen van de tips dit schooljaar! Als je nog vragen of onderwerpen hebt waarmee ik je kan helpen? Laat het mij weten.

Ik wens je een hele fijne vakantie. Geniet ervan. Je hebt het verdiend!



Kinderfeestje in Dubai?

Tips voor de TSO Posted on Mon, July 01, 2019 19:29:26

Tijdens de lunch vraagt ze de kinderen hoe de vakantie is
geweest. Ze herinnert zich dat een van de jongens zijn verjaardag zou vieren.
Ze vraagt of hij een leuk feestje heeft gehad. Enthousiast vertelt hij dat hij
met vijf vriendjes naar Dubai is gevlogen. Haar mond valt open van verbazing.
‘Naar DUBAI!?’, herhaalt ze met een iets te harde stem. ‘Ja, mijn vader had
tickets gekregen.’

Ze voelt zich boos worden. Dit is toch niet normaal? Ouders
bedenken de gekste dingen. Dit kan zo toch niet langer? Uit boosheid vraagt ze
niet door over het feestje. Ze zegt: ‘Nou, een feestje in de achtertuin is net
zo leuk hoor.’ Er volgt een verhaal over het plezier dat ze had met koekhappen
tijdens een feestje van haar eigen dochter.

Ik ben heel benieuwd. Hoe zou jij reageren? Bepaal je
reactie voor je doorleest.

Zou jouw reactie anders zijn als je het volgende weet:

·
De jongen volgt basisonderwijs op de
Internationale Afdeling van een basisschool

·
Hij van jongs af aan gewend is i.v.m. werk van
zijn vader de wereld over te reizen

·
Hij de tijdzones uit zijn hoofd kent

·
Hij een wereldkind is

Verschillende
leefwerelden

Als jouw leefwereld en die van een kind flink verschillen
kan het lastig zijn om je in die andere wereld van kinderen en ouders te
verplaatsen. Dit jongetje wilde meer vertellen maar kreeg de kans niet. Het vraagt
zelfbeheersing om niet gelijk met een oordeel te komen. Daarvoor moeten we onze
Opvoedspieren©
trainen.

Verzet je niet tegen de verschillen. Help kinderen elkaars
wereld te begrijpen. Dat kan je o.a. doen door kinderen ruimte te bieden om te
vertellen en door het stellen van vragen.



Wij mogen het niet weten

Tips voor de TSO Posted on Mon, July 01, 2019 19:26:29

Ze heeft in een boze bui een ander kind pijn gedaan. De boze
buien komen dagelijks meerdere keren voor. Ook tijdens het overblijven. Soms
binnen, soms buiten. Ze doet om het minste of geringste andere kinderen pijn of
pakt iets af. Je moet haar tijdens de TSO constant in de gaten houden. Het
voelt als een zeer intensieve en gespannen situatie. Je doet je uiterste best de
veiligheid in de groep te bewaken. Je hebt haar vandaag hooguit twee minuutjes
uit het oog verloren en nu is het weer zover. Daar sta je dan. Je voelt je heel
onmachtig. Wat is er toch aan de hand met dit meisje? Waar komt haar gedrag
vandaan? Wat heeft ze nodig? Wat kan je doen? Je hebt de juf om hulp gevraagd. Zij
zegt dat ze het niet kan delen. Privacygevoelige informatie.

De leerkracht heeft gezegd dat je haar maar op een stoeltje
moet zetten als ze niet luistert. Daar zit ze dan ook vaak op. Jij vraagt je
af:

·
Hoe lang ga je hier mee door als het geen effect
heeft?

·
De aangereikte oplossing van de juf voelt voor
jou niet als een goede. Wat nu?

·
Hoe lang ga je door met negatieve aandacht
geven?

·
Kan je het kind weren omdat de veiligheid van
anderen in het geding is?

·
Hoe kan ik de andere kinderen uitleggen dat ik
nauwelijks tijd voor hen heb?

Herkenbaar?

Het is goed te weten dat we met een mildere blik naar
kinderen kunnen kijken als we begrijpen wat het gedrag veroorzaakt. Het
beïnvloedt onze reactie naar kinderen. Dring er dan ook bij jouw contactpersoon
van de school op aan om minimaal algemene informatie te krijgen. Je kunt ook,
als je coördinator bent, zelf contact met de ouders zoeken. Beschrijf de
situatie feitelijk, oordeel niet. Vraag hen om hulp. Wat denken zij dat een
goede benadering zou kunnen zijn? Wat denken zij dat hun kind nodig heeft? Zorg
voor iemand extra op de groep. Soms is er een samenwerking tussen school en
hulpverlening en is er een budget voor het kind waaruit de extra kosten betaald
kunnen worden.

Welke afspraken hebben jullie over de begeleiding van
kinderen die extra zorg en aandacht nodig vragen?



Explosief gedrag

Tips voor de TSO Posted on Wed, April 03, 2019 11:00:03

Voel jij je weleens boos, teleurgesteld, onbegrepen? We hebben er allemaal mee te maken in ons leven. Ik schat in dat jij in zo’n situatie niet meer krijsend op de stoep ligt en met je vuisten op de grond slaat. Je hebt geleerd om met emoties om te gaan op een manier die in onze samenleving wordt geaccepteerd. Emoties leren controleren gaat niet van de een op andere dag. Het is een heel proces. Er zijn op alle scholen kinderen die meer begeleiding vragen in dat leerproces. Zo werd mij laatst hulp gevraagd over explosief gedrag.


Explosief gedrag

Er zijn kinderen die geregeld explosief gedrag vertonen. Van het een op andere moment slaan de stoppen door. Er is enorme boosheid. Er wordt geschreeuwd, getrapt of misschien wel gegooid.

Weet dat er altijd iets is gebeurd, gedacht en gevoeld waardoor de explosie plaatsvindt. Meestal is dat stukje jou ontgaan. Als je er achter kunt komen wat voor het kind de lont in het kruitvat is, kan je de explosies voorspellen of helpen voorkomen.

We schrikken meestal van de heftige reactie en reageren boos. Dat is nu juist iets wat dit kind niet nodig heeft. Ik hoop dat het je helpt als je weet dat dit soort fikse ontploffingen voorkomen bij kinderen die bijvoorbeeld:

· veel spanning ervaren

· moeite hebben gedachten onder woorden te brengen

· de Nederlandse taal nog niet voldoende beheersen

· moeite hebben hun emoties te controleren

· minder sociaal vaardig zijn

· moeite hebben om flexibel met situaties om te gaan

Hulp in plaats van boosheid

Het kind moet nog leren om met voor hem lastige spanningsvolle situaties om te gaan. Hij heeft jouw hulp nodig in plaats van boosheid. Het kind vraagt met zijn gedrag om begeleiding. Hij kan het nog niet zelf. Weet dit en laat je niet langer verrassen door explosies.

Dit kan je doen

· Check bij de leerkracht en/of ouders of er een plan is hoe met de explosies om te gaan

· Vraag het kind voordat hij buiten gaat spelen hoe hij zich voelt. Voelt hij op dit moment boosheid naar een kind of misschien naar de juf of meester? Je kunt vertellen dat je het even vraagt omdat je hem wilt helpen om ontspannen buiten te spelen.

· Vraag het kind of hij je kan vertellen wat er gebeurde waardoor hij zo boos werd

· Toon oprechte interesse

· Vermijd opmerkingen als: ‘Ja, maar dan had jij ook niet …. moeten doen.’ (Je beschuldigt dan, het stopt vaak de openheid van het gesprek.)

· Help hem bij het denken in oplossingen

· Vraag hem wat hem helpt

· Doe dit soort gesprekjes altijd op een rustige moment

Veel succes!



Welk gedrag wil jij zien?

Tips voor de TSO Posted on Wed, February 06, 2019 23:27:16

Richting geven
aan gedrag. Ik noem het vaker in de TSO Tips. We doen het in de waan van de dag
helaas veel te weinig. Het is namelijk helemaal niet zo gemakkelijk. Je moet
jezelf daarin trainen. Om je daarbij te helpen heb ik vandaag een opdrachtje
voor je.

Welk gedrag kom
jij tegen in de TSO en zou je graag anders zien?

Noteer alles
wat er in je opkomt.

Bedenk
vervolgens welk gedrag je wel wilt zien.

Noteer dat voor
jezelf en probeer het woord niet of
het woord geen te vermijden.

Als je het
lastig vindt kan je samen met een collega doen.

Hier is een
voorbeeld:

niet: de kinderen laten geen rommel
achter op de tafels

wel: de kinderen gooien na de lunch hun afval
in de prullenbak

niet: je mag niet schreeuwen in de klas

wel: in klas praat je met je normale stem

Spreek de
kinderen vanaf vandaag zoveel mogelijk aan via de ‘wel’
manier.

Het geeft hen
duidelijkheid. Het wordt makkelijker om te doen wat je zegt of vraagt. Daarnaast
heeft het ook een positief effect op de sfeer.

Probeer het
eens een week uit. Ook al lukt het je de eerste dag maar een keer om iets op de
‘wel’ manier te zeggen dan geef ik je hiervandaan een
HIGH FIVE! Jij hebt een stap gezet. Mooi! Nu op naar stap 2, dan naar 3
enzovoort.



Next »